شعرلر

Şerlər

 

Xalq arasında belə deyirlər ki, hər xalqın qismətinə bir şey düşəndə bizim Azərbaycan xalqının da bəxtinə saz-söz, şer-mahnı düşübdür. Bu da xalqımızın nə qədər incə zövqünün, dərin mə’nəvi aləminin olmasını göstərir. Doğrudan da el-obamızın professional mə’nada qələm sahibi olan, musiqi ilə məşğul olan övladları çoxdur. Amma bir də, şe’rə-sözə olan həvəsdən bu aləmin sehrinə düşən və eyni zamanda əsas məsləklərini davam edən insanlar da var. Elə buna görədə xalq onlara ”həvəskar şair”, ”həvəskar bəstəkar” adı verib.

Nəsir Yusifov

Dərgimizin bu nömrəsində sizlərə belə bir həvəskar şairdən – Nəsir Yusifovdan bəhs etmək istəyirik. Nəsir Sərdar oğlu Yusifov Azərbaycanın Qarabağ bölgəsində, Fizuli rayonun Kərimbəyli kəndində 1928 ildə anadan olmuşdur. Azərbaycan Sənayə Institutunun neft-mexanika fakultəsini fərqlənmə diplomu ilə bitirib, Mingəçəvir və Bakı şəhərində uzun muddət əmək fəaliyyətində olmuşdu: zavodun baş mexanik vəzifəsindən zavodun baş dirktoruna qədər yüksəlmiş və digər rəhbər vəzifələrdə çalişmişdir. Indi hal-hazırda Bakı şəhərində yaşayır və təqaüddədir.

Şe’r yazmağa gənc yaşlarında başlayan Nəsir Yusifov yeddi poema, çoxlu şe’r, onlarla hekayə müəllifidir. Yazdığı əsərlərdən yalnız şe’rindən bə’ziləri muxtəlif qəzet və jurnallarda ara-bir çap olunub. Yazdıqlarını bir kitab şəklində çıxartmağı çox istəsə də, ağır şərtlər altında gündəlik qayğıların çox olduğu belə bir zamanda buna hələ də munasib bir zaman tapa bilməyib.

El agsaqqalı, böyük xeyirxah insan olan Nəsir bəyi onun el-obası yaxşı tanıyır. Heç bir yerdə çap olunmamış şe’rləri əl-əl gəzərək Qarabağın toy məclislərində, şənliklərində əl sənətkarları tərəfindən qəzəl kimi səslənir. Xalq arasında çox yayılmış belə şe’rlərindən birini - ”Dünya” və ”Ay Vətən” şe’rlərini sizə bu dəfə təqdim edərik. Nəsir Yusifova uzun ömür, möhkəm can sağlığı və yaradıcılıq uğurları diləyirik.

Dünya

Nə piran olubdur, nə də ki cavan,
Elə bir tac üstündə qalıbdır dünya.
Öz əməllərindən sanki pəşiman,
Xəyal dünyasına
qalıbdır dünya.

Qarğanı şahinin üstə qüldürüb,
Gədalar əliylə igid öldürüb,
Xaniman dağıdıb, ocaq söndürüb,
Şahları taxtından salıbdir dünya.

Uçurdub sonasın bəyaz göllərin,
Batırıb nitqini tuti dillərin,
Qəmzəsi can alan şux gözəllərin
Köksünə çəngəlin çalıbdir dünya.

Bilməyib sayını ötən anların,
Tutmayıb yasını köçən canların,
Qolu bükülməyən qəhrəmanların
Bir anda canın
ı alıbdır dünya.

Nəsir, sən odlanıb yanma bu hala,
Dünya adət edib vərdiyin ala.
Şadlıq, qəm havasını hey çala-çala
Elə özü qalıb, qalıbdır dünya.

Ay Vətən!
(Qarabağdan didərgin salınmış əziz soydaşlarımızın dilindən)

Üzü sənə, sərhədinin yanında
Hey baxıram yana-yana, ay Vətən.
Dağdan aşmış ömrün q
urub çağında,
Gəncliyimi ana-ana, ay Vətən!

Qaçırtdılar qucağından bir zaman,
Qayıtmağa qoymadılar heç güman.
Günahsızam, qoy gəlim et imtahan.
Övladından bezməz ana, ay Vətən!

Gün gələydi sərhədini keçəydim,
Dağlarından kəklikotu biçəydim.
Bulağından bir ovuc su içəydim,
Bir gələydim din-imana, ay Vətən!

Dolanaydım Qarabağı doyunca,
Sürünəydim diz üstə Kür boyunca.
Daşlarını döndərəydim balınca,
Can gələydi bir də cana, ay Vətən!

Yaz olanda düzlərində yanaydım,
Qlış olanda dağlarında donaydım.
Ölüb barı sinən üstə qalaydım,
Yetişəydim vüsalına, ay Vətən!

Üzüm qoyub sığınaydım sinənə,
Nəzir-niyaz ayırmışam o günə.
Var-yoxumu qurban verərəm sənə,
Özcə canım da bir yana, ay Vətən!  

 

اوستاد شهریارین سلیمان رستمه گوندردیگی مکتوبو با جواب (1)

بیز بیر دریا قان ویرمیشیک

زندانلاردا جان ویرمیشیک.

... من ده تکم سیزه قربان،

تک جانیم هاموزا قربان.

شهریار.

 

«قان وردینیز»،  «جان ویردینیز»

سیز قان سه پیپ اود دردینیز

گوجونوزو گؤستردینیز

حقینیزی ییه نلره-

بیر عصرده نئچه کره.

 

دردینیزه بیز یانیریق،

سیزی آنیر، هی آنیریق.

گله جگه اینانیریق

بیرلشه جک یاگئج، یا تز

او آیریلان ائللریمیز.

 

ناحق دگیل آخان قانلار

ویردیگینیز او قربانلار.

فدائیلر، قهرمانلار

ئوز قانینی «وارام»- دییه

بئی ده ویردی گله جگه.

 

آزادلیغین دگری- قان

یوخدور اونو ساتان، آلان.

ئوز قانینا غلطان اولان

هئچ دیمه دی جان باهادیر.

ویردیگی بئی، صاباحادیر.

 

گاه گؤزله دین سن فرصتی،

گاه سسله دین عدالتی،

گاه هنری، جسارتی

صبر الینده قول ایله دین .

نفرتینی بول ایله دین

 

قربان اولوم، «قارداش» - دییه ن

حیدر بابا دیلینه من.

آغ ساققالسان ائلینه سن

دی ستارام، دی بابکم،

دیمه، تکم، دیمه تکم.

 

بیر اوغلویوق بیر اوبانین،

منیم قانیم- سنین قانین.

سهندین، حیدر بابانین

قارداشی قوشقار داغییام.

آرخاسییام، دایاغییام.

 

خدافرین کورپوسوندن

کئچن میریک نه سن، نه من.

هله اوردان کئچه بیلن

شعریمیزدیر، گیدر گلر،

آرامیزدا کورپو سالار.

 

یاشامادیق بیز یاد کیمی

اوچدوق قوشا قاناد کیمی.

سنین شکلین اوستاد کیمی

آسیلیبدیر اطاغیمدا

شعرلرین دوداغیمدا.

 

هرستمه سینه گردیم،

قلبیمده دیر سینه دردین.

منه سلام دا گؤندردین

سلام اولسون سلامینا-

آنا دیللی کلامینا.

 

سن اودورسان شیرین- شیرین

دردلرینی او ائللرین.

یارالانان کونوللرین

ملحمی سن ، درمانیسان،

امیدی سن، گمانی سن.

 

دائم گؤروم سنی اؤنده.

ائللریمین دویونونده.

اولادیمین توی گونونده

سن اولاسان ماسا بگیم

من او زمان  «اوخقای» دییم.

منبع: بختیار وهاب زاده نین 1982 – نجی ایل «موغام» شعرلر و پوئما کتابی صص 39-40-41-42

 

 

 

آذربایجان- آذربایجان

روضه چایلی

ائلیم اؤبام دایاغیمسان

گؤزل یوردوم آذربایجان

داغلی داشلی دیاریمسان

آذربایجان- آذربایجان

 

آنامنان اولاندا من

چکدین منی آغوشه سن

دبلبمده ورد اولدو وطن

آذربایجان- آذربایجان

 

چوخلار سنه اوردو چکیب

قیزیل تورپاغیما گؤز تیکیب

دوستو دوشمانی تئز سئجیب

آذربایجان- آذربایجان

 

سن دوغوبسان قهرمانلار

ستار کیمی پهلوانلار

باغبان اوغلو حسین خانلار

آذربایجان- آذربایجان

 

سنده قوچ نبی بوی آتدی

معجزین خلقی اویاتدی

سهند باشی عرشه چاتدی

آذربایجان- آذربایجان

 

بابک کیمی قهرمانی

افتخارون خیابانی

سالاروموز باقرخانی

سن دوغوبسان آذربایجان

 

سارای خانیم منیم خالام

هجر کیمی گؤزل آنام

پروین خانیم منیم دایه ام

سن دوغوبسان آذربایجان

 

نئلر یازیم داغلاریندان

غنچا گوللو باغلاریندان

داغلی داشلی سالاریندان

آذربایجان- آذربایجان

 

سن دوغوبسان شهریاری

ترک دیلی نین شن وقاری

بوتون وطن افتخاری

آذربایجان – آذربایجان

 

ده ده قورقود مین ایل قاباق

دیلیمیزه اولدو دایاق

وورغون یازان سؤزلره باخ

آذربایجان- آذربایجان

 

سهند میشو باشی قاردی

تبریزین اورموندا واردی

قاراداغین افتخاردی

آذربایجان – آذربایجان

 

بوداغلاردان آران لاردان

آستارادان سرابلاردان

آفریقادان  هندوستاندان

دورنا گلر آذربایجان

 

ای آذر ائل آذربایجان

قال سن همیشه جاویدان

گؤزل خالچی خالچالاردان

نقشین وار آذربایجان

 

گؤزل وطن معنان درین

یئلین اسر سرین، سرین

نه باخیرسان حزین حزین

آذربایجان- آذربایجان

 

بیرگون اولار اولادلارین

هامی چیرمالار قوللارین

یورددان چیخار دوشمانلارین

جنت اولار آذربایجان

 

 

 

کریم ماماغانلی . هلند

خلقه آغزین سرینی هردم قلیر اظهار سؤز

بو نه سردیر کیم اولور هر لحظه یوخودان وار سؤز

آرتیران سؤز قدرینی صدق ایله قدرین آرتیرا

کیم نه مقدار اولسا اهلین ائیلر اول مقدار سؤز

                    فضولی

 

بیر سؤز وار سؤیله نر سؤز اولماق ایچون

سؤزده وار اینجی دیر دورولماق ایچون

بیر سؤز وار دوم- دورو گؤزون یاشی تک

سؤزده وار تور ایستر سوزولماق ایچون

 

بیر سؤز وار دوز کیمی آشین دادی دیر

یول تاپار آغیزا قاشیق ایچینده

سؤز ده وار توز  کیمی آنجاق گورونسون

باجالاردان دوشن ایشیق ایچینده

 

بیر سؤز وار شاپبیلدار سولار لیل اولسون

سؤزده وار آخارکی باغدا گول اولسون

بیر سؤز وار اینسانین اوزون آغاردار

سؤزده وار آغ اوزه ایستر کول اولسون

 

بیر سؤز وار مثل دی گلیب گئدندی

سؤزده وار اوخ کیمی دلیب گئدندی

بیر سؤز وار اؤزویله سئوگی داشییار

سؤزده وار ایلان تک چالیب گئدندی

 

بیرسؤز وار بال کیمی چکسن اوزانا

سؤزده وار دیل توتماز آغیز اوسانار

بیر سؤز وار فرحلی باش اوجادان دیر

سؤزده وار دئمگه اینسان اوتانار

 

بیر سؤز  وار تورش اولار سانکی غورادیر

سؤزده وار غورادان حالوا یارادیر

بیر سؤز وار پیشمه میش چیخماز آغیزدان

سؤزده وار اؤز یئری بیلمز هارادیر

 

بیر سؤز وار کوسولونو  باریشدیرن دیر

سؤزده وار آرانی قاریشدیران دیر

بیر سؤز وار یاری – یاردان آییرار

سؤزده وار آیرینی قووشدوران دیر

 

بیر سؤز وار یاغ اولوب اوره گه یاتار

سؤزده وار خنجر تک کوره گه باتار

بیر سؤز وار کینه نی قانی یاتیردار

سؤزده وار قان سالار یئر قانا باتار

 

بیر سؤز وار سویله نرجان آلماق ایچون

سؤزده وار یارالار ساغالماق ایچون

بیر عؤمور ساواشدادیر یاغ آلماق ایچون

 

سن بیر فرقینه باخ سؤزونن سؤزون

گؤر نه نیسبتی وار کؤزونن گؤزون

بیری کولدن اؤرتوک چکه ر باشینا

بیری اوندان یامان قورویار اؤزون

 

بیریسی هریانی یاندیرار یاخا

بیری اؤرک یانسا اوندان یاش چیخار

آمما بیلمم ندن یارین گؤزلری

جانلاری یاندیرار ائولری ییخار!

22  سپتامبر2002 استهکلم 

 

حرکت 

کریم گل اندام

دور سسله اؤز باختینی

                                   ای اؤزوندن خبرسیز

شاهلار تاج وتختینی

                                   قازانمامیش  ظفرسیز

غلبه حاصل اولماز

                                   پولاد اراده  گره ک

                                   بیرده اؤره کدن  کؤمک

کیمی تر تؤکور تورپاغا

کیمی  بار چکر  قاباغا

                                   چالیش بو چکه چکده

                                   نوکر اولما

                                                    اول  آقا !

 

 یارآغلادی

هوشنگ جعفری زنگانلی

 

 

یارین بویون قوجاقلادیم، یارآغلادی من آغلادیم

ییغیشدی قونشولار بوتون جارآغلادی من آغلادیم

باشیندا قار قالان داغا، دانیشدیم آیرِ يليق سؤزون

بیر آه چکیب باشینداکی قارآغلادی من آغلادیم

طارمدا نار آغاجلاری منی گؤروب دانیشدیلار

بویومو زیتون اوخشادی نار آغلادی من آغلادیم

اؤرک سؤزون دئدیم تارا سیملر اولدو پارا- پارا

یاواش- یاواش سیزیلدادی تار آغلادی من آغلادیم

دئدیم کی حاق منیم کیدیر باشیمی جکدیلر دارا

طناب کسنده بوینومو دار آغلادی من آغلادیم

ایلیگه  اسدی بیر خزان تالاندی گوللریم منیم

خبر چاتینجا بولبوله خار آغلادی من آغلادیم

«جعفریم» بویوم بالا غم سینمده قاقا- قالا

یار جانیمی آلا آلا یار آغلادی من آغلادیم.

 

 

Nə Var Ki?
İsmayıl  Ulkər

Bir ocaq tikəcəksən!                                             
Söndürməyə nə var ki?
Bir ağac əkəcəksən!
Sındırmağa nə var ki?

Dada dad verəcəksən;
Külə, od verəcəksən,
Qol-qanad verəcəksən!
Sındırmağa nə var ki?

Durmadan, varacaq, san!
Muradı, saracaq, san,
Yan-yana duracaqsan!
Yan durmağa nə var ki?

Qurtulmağa buxovdan,
Azaltmalı bu tovdan!
Hay-dad salıp alovdan,
Gén durmağa nə var ki?

Gülüş olaq dodaqda
Öpüş olaq yanaqda
Baxışları ayaqda
Dondurmağa nə var ki?

Görüş mənlə, gör məni,
Barış mənlə, sar məni!
Hazırlanmış xərməni

Yandırmağa nə var ki?