Mir Musa Haşimi: ”Gələcəyimiz Millətimizin Əlindədi

 

”Varlığın səsi dərgisinin təsisçisi Mir Musa Haşimi-nin yay mövsümündə ARAZ(Almaniyə) radiosuna verdiyi müsahibə”

1947-ci ildə Mərənd Şəhərinə bağlı olan Yekən- Kəhriz qəsəbəsındə bir xırda mülkədar- əkinçi ailəsində dünyaya göz açıb. 10 yaşından etibarən Urmuda böyüyüb, boya- başa çatib. 15 ilə yaxın bu şəhərin 64-cü ordusunun baş qərargahında bir əsgər kimi vəzifə daşımışdır. 1360-cı günəş illərində məcbur qalaraq ana yurdunu tərk edib və bu günə qədər Isveçdə yaşamaqdadır. Bir Azərbaycanlı kimi öz el-obasına bağlıdır və məzlum xalqının rifahı və baş ucalığı uğrunda çalışanlar sırasındadır.

 

Mirmosa  Haşimi

Sual:- 20 ilə yaxındır ki, muhacirətdəsiniz və orada “Varlığın səsi” dərgisinin müdrisiniz. Öz həyatınızdan ümumiyyətlə dünyada yaşayan azərbaycanlıların birliyindən danışmağı sizdən xahiş edirəm.

Cavab:- Mən 2003-cü il mart ayının 21-də İsveçdə yaranan AMC-nin üzvüyəm.  və bu cəbhənin Azərbaycan millətının azadlığı uğrunda öz gücü ilə səmərəli addımlar atacağına ümüdüm çoxdur. Sizin sualınızla bağlı deyə bilərəm ki, azərbaycanlıların birliyınin zəif olmasının bir çox səbəbləri vardır və bu barədə saatlarla danışmaq olar. Fəqət vaxtın azlığına görə bu suallara  konkret öz fikirimi söyləməyi yetərli sayıram.

Azərbaycanın inkişafina nəzər saldıqda, aparılan qazıntılar və arxeloji araşdırmalara görə 6000 min milad ilindən öncə bu bölgədə insan yerləşmələrinin izlərilə rastlaşırıq. Yurdumuz Azərbaycan dünyanın ən gözəl, sərvətli və zəngin ölkələrindən biridir. Buna görə də qədim çağlardan böyük, parlaq mədəniyyət ocaği kimi tanınmışdır. Ölkəmız strategiya mövqeyindən də tarixi və həssas bir diyar sayılır. Tarixə nəzər saldıqda başı bəlalı Azərbaycan istər daxildə istərsədə xarici düşmənlər tərəfindən hücumlara məruz qalıb, eləcə də bu gözəl diyarı hər zaman parçalayıblar. Quzey Azərbaycan müstəqil ölkə olsada, amma Azərbaycan millətinin çoxluğunu təşkil edən Güney azərbaycanlılar,  İranın sıyası xəritəsində yerləşiblər. Elə buna görə İranın mərkəzi hökumətləri çalışıblar ki, tarix boyu azərbaycanlıları öz milli varlığından və kimliklərindən uzaqlaşdırsınlar. Təəssüflə bu çirkin və bəşər ziddinə olan hədəflərində də   uğurlar əldə etmişlər. Belə amillər bu gün Güney Azərbaycanda kimliksizlik böhranının yaranmasına və bizi təhdid etməsinə səbəb olmuşdur.  Diqqət etsək görərik ki, bəziləri öz milli varlığından o qədər uzaqlaşıb ki, hətta panıranızmə qulluq edirlər. Digərləri o qədər humanizm daşını sinələrinə vururlar ki, əvvəlcə bütün bəşər hüqüqlarından məhrum qalmış öz xalqını buraxıb, başqa xalqları müdafiə edilər.  Bir başqaları isə yalnız pul və hələ də maaddiyyat dünyasında  yaşamaqdadırlar. Başqa biriləri də ehsas və duyğularla yaşayaraq istəyirlər ki, 5 illik yolu 5 günə qət etsinlər və prinsipsiz davranışlarla milli hərəkatı bilə- bilməz düzgün istiqamətdən təhlükəyə yönəldirlər. Qalır Azərbaycanın keçmişini, bu gününu və sabahını düşünən aydın vətəndaşlarımız.  Mən belə düşünürəm ki, birliyin yaranması üçün hazırkı dövrdə Azərbaycanın sadiq övladları əl- ələ verməlidir və bu gün təmənnasız öz millətinin azadlığı və səadəti uğrunda yorulmadan çalışmalıdırlar. El sevər qız və oğullarımızın sayı heç də az deyil və getdikcə artmaqdadır. Bu qüvvələr pürralizmi nəzərə alaraq və başqa vətəndaşlara hörmətlə yanaşıb, demokratiyanı bir prinsip sanmalıdirlar və  bütün bunlara əməl edərlərsə,  aydındır ki, minlərlə vətəndaşımız bu karvana qoşulacaq və birləşmə prosesinin ən yüksək zirvələrinə yol tapacaqlar və birlik nəticəsində böyük milli arzularımız çiçəklənəcək.

Sual:- Azərbaycanda gedən siyasi proseslər haqqında nə deyə bilərsiniz?

Cavab:- Bir milləti uzun müddət dövlətlərin basqısı və əsarət boyunduruğu altında saxlayaraq,onun milli varlığını danmaq olmaz. Bu son əsrdə ədalətsizlik atəşində yanan Güney azərbaycanlılar, demokiatiya firqəsinin lideri  Mir Cəfər Pişəvərinin başçılığı altında1945-ci  ilin ”21 Azər” günü     milli hökuməti yaratdılar. Və bununla da azadistan hökumətinin bayrağı yenidən qaldırıldı və milətimiz bir daha ürək arzularına nail oldu. Təəssüflə demək lazımdır  ki, milli hökumətin ömrü az oldu. 1946-cı ilin ”21 Azər günu” bu gənc hökumət Pəhləvi hakimiyyəti və daxili satqınların sıx əməkdaşlığı, o cümlədən xarici dövlətlərin himayəsi  nəticəsində qanda boğuldu və azadlıq məşəli yenidən söndü. Minlərlə öz andlarına sadiq qalan Azərbaycan övladları vəhşicəsinə öldürüldü, işgəncələr altında qaranlıq zindanlara atıldı və sürgünə göndərildi. Bu qeyri- insani yürüşdə balaca uşaqların öz dillərində olan kitabları yandırıldı.  Demək olar ki, yurdumuza və millətimizə divan tutuldu.  Bununla yanaşı, getdikcə təhqir və təzyiqlər şiddətləndi.  Amma pəhləvi hakimiyyəti də 1978-ci ildə vaxtı ilə yandırdığı odda özu yanıb kül oldu .İslam hakimiyyəti yarandiqdan bu yana hələ də Azərbaycan türkcəsində bir məktəb belə açılmadı. Yalnız könüllü olaraq bir neçə zıyalılarımız doktor Cavad Heyətin müdirliyi altında Tehranda”VARLIQ” dərgisinin nəşrinə başladılar və bu günə qədər həmən dərgi öz həmvətənlərinə xidmət etməkdədir. İran- İraq savaşı bitəndən sonra dünyada gedən milli oyanışlar Güney Azərbaycanda da öz təsirini buraxdı. Azərbaycanın qeyrətli övladları mədəniyyət və incəsənət aləmində çalışmalarına yenidən başlayaraq Azərbaycan musiqisi və rəqslərini bir daha canlandırdılar. Demək olar ki, Güney Azərbaycanda  dirçəliş hələ kövrək addımlarını atır. Bu gün çeşidlı qruplar fəaliyyət göstərməkdədirlər. Bu bir daha sübut edir ki, hərəkatın təməli möhkəm və düzgün qoyulub.  Bu hərəkata qoşulanlar keçmişini və gələcəyin aydın düşünərək deyirlər:  ”Hara gedirik?..   Nə üçün gedirik?..   və bu durumda məqsədimiz- amacımız düzgündürmü?..   Bu böyük arzuya gedən yolçuların  bu istiqamətdə gücləri yetərlidirmi?”.və s...

İranda anti- demokratik qüvvələr tərəfindən təzyiqlər olsada, ancaq bu gün Güney Azərbaycan-nın milləti öz mənliyini və kimliyini əldə etmək yolunda gələcəklərinə aydın baxışlarla baxır və bu yolda düzgün tədbirlərlə irəliləyirlər.  Bu hərəkatın qorunması hər bir azəərbaycanlının milli borcudur.

Sual:- Azərbaycanın Ümumiyyətlə gələcəyini necə görürsünüz?

Cavab:- Quzey Azərbaycan müstəqil bir ölkədir, rus hakimiyyətlərinin faciəli dəhşətlərinin əsəri hələ qalsa da, ağır şərait hələ davam etsədə, bununla yanaşı demək olar ki, Quzey bütün sahələrdə inkişafinı davam etdirməkdədir. Amma təəssüflər olsun ki, Güney Azərbaycanda durum tam başqa istiqamətdədir. Güneylilərin doğma dövlətləri yoxdur.  Bu çağdaş əsrimizdə Azərbaycan türkcəsi göz önündə inkar edilir. Milyonlarla uşaqların qanunu hüquqları və haqqları ayaqlar altına atılır.  Mən demək istərdim:-  türk anası qoynunda bəslənən, fars dilində danışan uşaqların qarşısında suçlu kimdir?   Yaşadığımız əsrdə ulu varlığımızı dözülməz səviyyədə süquta məhkum etmək qarşısında susmaq nə qədər doğrudur?  Sözümün sonunda qeyd etmək istəyirəm ki,  bizim ən qəddar düşmənimiz cəhalətdir.  Bu cəhaləti paniranizm hakimiyyətləri vücuda gətirib və inkişaf etdirmişlər. Elə bu gün də onların yeni taktikalarından biri  Azərbaycan gəncini istədikləri radikal şüarlarla təhlükəli meydanlara çəkməkdir.  Onların məqsədi, bizlərin mədəni hərəkatlarını səviyyəsiz göstərərək  sonda da bu hərəkatın səsini boğmaqdır.  Biz bu mübarizədə radikal hərəkatlara əhəmiyyət vermədən xalq kütləsini aydınladaraq bu təhlukəli amilləri mütləq və mütləq aradan qaldırmalıyıq. Azərbaycan xalqı geniş potensiala malik olaraq öz millətinin gücu, təbii qaynaqları, folklor və mədəniyyətilə bu fəlakətli şəraitə son qoyaraq çox zəngin və başı uca yaşaya bilər.  Buna görə də inanırıq ki, xalqımız heç bir xarici dövlətin qəyyumiyyəti altına getməyəcək və tarix bu həqiqətə hər zaman şahid olub və olacaqdır

Lakin bu tarixi və milli istəyi odlu silah və insanların qanı bahasına yox ,bəlkə də öz milli haqqlarına, öz mədəniyyətinə inanaraq və güvənərək əldə edəcəkdirlər.  Mən bütün varlığımla inanıram ki,  gələcəyimiz millətimizin əlindədir.

Yaşasın Azərbaycan!!!

Müsahibəni jurnalist
Tofiq Hüseynli apardı.